هوش رهبری به سبک جابز؛ از اپل تا افسانه شدن
استیو جابز (Steve Jobs) صرفاً یک کارآفرین موفق نبود، بلکه در سخنرانیها و تجربههای مدیریتیاش، دیدگاههای ارزشمندی درباره «فلسفه مدیریت و رهبری برنده» ارائه داد. او باور داشت که با رویکردی الهامبخش میتوان افراد عادی را به بهترین نسخه خود تبدیل کرد و تیمهایی ساخت که توانایی تحقق اهداف بزرگ را داشته باشند.

جابز برای صمیمی شدن با تمام اعضای تیم یا آسانتر کردن مسیر کار برای آنها تلاش نمیکرد. رویکرد او مبتنی بر ایجاد شرایطی چالشبرانگیز و گاهی دشوار بود تا کارکنان را به مرزهای خلاقیت و نوآوری سوق دهد. اما این رویکرد برای مدیران امروز چه مفهومی دارد؟ چگونه میتوان تیمها را در معرض فشار سازنده قرار داد، بدون آنکه محیطی مسموم یا مخرب ایجاد شود؟
پاسخ این پرسشها را میتوان در یکی از نقلقولهای قابلتأمل استیو جابز یافت؛ سخنی که او در مصاحبهای در مارس ۲۰۰۸ بیان کرد.
این جمله از جابز در مصاحبه با مجله Fortune به خوبی فلسفه رهبری او را نشان میدهد:
«وظیفه من این نیست که با مردم آسانگیر باشم. وظیفه من این است که آنها را بهتر کنم.»
- استیو جابز
استیو جابز در پی آن نبود که آسایش و راحتی کامل را برای تیم خود فراهم کند. او رسالت خود را در این میدید که اعضای تیمش را به سطحی فراتر از تصور و باور خودشان سوق دهد. جلب رضایت یا محبوبیت شخصی برای او اولویت نداشت؛ بلکه با تعیین استانداردهایی بالا و ایجاد انتظارات چالشبرانگیز، بستری فراهم میکرد تا افراد به بهترین نسخه خود تبدیل شوند.
بالا بودن سطح انتظارات میتواند محرکی برای خلاقیت و نوآوری در تیمها باشد و به دستاوردهای چشمگیری منجر شود. با این حال، در صورت عدم مدیریت صحیح، همین انتظارات میتواند زمینهساز فرسودگی و افت عملکرد گردد. رهبران باید تیم خود را در مسیر رشد و پیشرفت به چالش بکشند، اما میان چالشبرانگیز بودن و ایجاد محیطی ناسالم مرزی باریک وجود دارد که عبور از آن، نتیجهای معکوس در پی خواهد داشت.
۵ اصل برای نگه داشتن استعدادها در محیطی چالشبرانگیز
اگر نمیخواهید کارمندانتان مشغول بهروزرسانی رزومه خود باشند، بهتر است به اصول زیر توجه کنید:
- شفافیت در هدف. کارمندان باید بدانند چرا تحت فشار قرار دارند. اگر هدفها بهروشنی تعریف شده باشند و مشخص شود که این فشار در مسیر رشد و پیشرفت آنهاست، احتمال پذیرش و همراهی آنها بهمراتب بیشتر خواهد بود.
- حمایت مؤثر در کنار سختیگیری. سطح بالای انتظارات تنها زمانی سازنده است که با منابع، ابزار و راهنماییهای لازم همراه باشد. فشار بدون حمایت کافی، اعتماد را از بین میبرد و انگیزه را کاهش میدهد.
- ایجاد حس مالکیت و مشارکت در تصمیمگیریها. افراد زمانی در برابر فشار و چالش تابآوری بیشتری نشان میدهند که خود را بخشی از فرآیند تصمیمگیری بدانند. درگیر کردن تیم در تعیین اولویتها، روشها و اهداف، احساس تعلق و مسئولیتپذیری را افزایش میدهد.
- اهداف بلندپروازانه اما دستیافتنی. هدفگذاری بلندپروازانه افراد را از محدوده امن خود خارج میکند و انگیزه رشد ایجاد میکند، اما این اهداف باید واقعبینانه و قابل تحقق باشند تا موجب احساس شکست یا بیارزشی نشوند.
- قدردانی از پیشرفتها. در کنار سختگیری و به چالش کشیدن تیم، شناسایی و تجلیل از پیشرفتها نقش مهمی در حفظ روحیه، ایجاد انگیزه و تداوم عملکرد مثبت ایفا میکند.